Tuzla Belediyesi tarafından Ada Tersanesi’nin desteğiyle yayımlanan “Denizin Kucakladığı Şehir: Tuzla” kitabı kapsamında gerçekleştirilen sempozyumda akademisyenler, araştırmacılar, gazeteciler ve vatandaşlar bir araya geldi. Gazeteci-yazar Gökhan Karakaş’ın moderatörlüğünde düzenlenen etkinlikte, kitabın yazarları Prof. Dr. Vahdettin Engin, Doç. Dr. Neval Halaçoğlu, Dr. Murat Erdin, İskender Özsoy ve Gökhan Karakaş ilçenin tarihine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Ada Tersanesi Yönetim Kurulu Başkanı Adil Erkoç da tersanelerin Tuzla’ya kattığı değer üzerine görüşlerini paylaştı. Programa ayrıca Tuzla Belediyesi Başkan Vekili Gamze Munzur, Tuzla Belediyesi Başkan Yardımcısı Dr. Sinem Gülenç, Belediye Meclis Üyeleri ve mahalle muhtarları da katıldı.
“BU SEMPOZYUM BAŞKANIMIZIN ‘TUZLA’YA DEĞER’ ANLAYIŞININ BİR YANSIMASIDIR”
Programın açılışında konuşan Tuzla Belediye Başkan Vekili Gamze Munzur, Belediye Başkanı Av. Eren Ali Bingöl’ün selamlarını katılımcılara ileterek, sempozyumun Tuzla’nın tarihini, kültürünü ve geleceğini yeniden değerlendirmek adına önemli bir buluşma olduğunu söyledi.
Tuzla’nın tarih boyunca denizle iç içe yaşamış, tersaneleri, balıkçıları, kültürel mirası ve dayanışma ruhuyla öne çıkan bir kent olduğunu belirten Munzur, Başkan Bingöl’ün ilçenin tarihsel kimliğini koruma, çevresel sürdürülebilirliği güçlendirme ve kültürel değerlerini geleceğe taşıma yönünde önemli çalışmalar yürüttüğünü ifade etti. Munzur, “Bu sempozyum, Başkanımız Eren Ali Bingöl’ün ‘Tuzla’ya Değer’ anlayışının bir yansımasıdır. Tuzla’nın tarihi denizin sesiyle, emeğin gücüyle ve insanın hikâyesiyle yazılmıştır. Bu hikâyeyi yaşatmak hepimizin ortak sorumluluğudur.” dedi.
“TUZLA DÜNYA ÇAPINDA TANINAN BİR GEMİ İNŞA MERKEZİ HALİNE GELDİ”
Sempozyum öncesinde değerlendirmelerde bulunan Ada Tersanesi Yönetim Kurulu Başkanı Adil Erkoç ise “Denizin Kucakladığı Şehir: Tuzla” kitabının ilçenin tarihine ışık tutacak önemli bir eser olduğunu belirtti. Tuzla’nın tersanelerin bölgeye taşınmasının ardından önemli bir gelişim ivmesi yakaladığını ifade eden Erkoç, gemi inşa sektörünün ilçede güçlü bir ekosistem oluşturduğunu söyledi.
Tuzla’nın bugün dünya çapında tanınan bir gemi inşa merkezi haline geldiğini kaydeden Erkoç, tersanelerin üniversiteler ve meslek liseleriyle iş birliği içinde nitelikli insan kaynağının yetişmesine katkı sunduğunu dile getirdi. Savunma sanayisine yönelik gemi üretimi gerçekleştirdiklerini belirten Erkoç, Türkiye’de üretilen gemilerin NATO ve Avrupa Birliği üyesi Portekiz’e ihraç edilmesinin gurur verici olduğunu ifade etti. Erkoç, kitabın İstanbul’un diğer ilçelerine de örnek olmasını temenni ederek kültürel ve tarihî çalışmalara destek vermeyi sürdüreceklerini söyledi.
“BÖLGEDE KÖKLÜ BİR MANAV KÜLTÜRÜ BULUNUYOR”
Kitabın yazarlarından Prof. Dr. Vahdettin Engin ise Tuzla’nın tarihsel derinliğe sahip önemli bir sahil yerleşimi olduğunu belirterek, eserin ilçenin geçmişten günümüze uzanan hikâyesini kapsamlı şekilde ortaya koyduğunu ifade etti.
Türklerin Anadolu’ya gelişinden itibaren Tuzla’nın önemli yerleşim alanlarından biri olduğunu kaydeden Prof. Dr. Engin, bölgede köklü bir Manav kültürünün bulunduğunu, mübadele sonrasında gelen Balkan Türkleriyle birlikte farklı kültürel unsurların kaynaştığını söyledi. Tuzla’nın Osmanlı döneminden itibaren İstanbullular için önemli bir sayfiye merkezi olduğunu da belirten Prof. Dr. Engin sözlerine şöyle devam etti:
“Bu sempozyum vesilesiyle yazar arkadaşlarımız kitapta ele almış oldukları konuları Tuzla'da anlatmış olacaklar. Dolayısıyla kapsamlı olarak, dünden bugüne Tuzla'nın geçirmiş olduğu her türlü aşama bu sempozyum vesilesiyle anlatılmış olacak.”
“TUZLA İLK KEZ 1908 YILINDA BELEDİYE OLDU”
Sempozyumdaki sunumunda Tuzla’nın idari geçmişine ilişkin bilgiler veren Engin, ilçenin uzun yıllar köy statüsünde kaldığını, farklı dönemlerde Gebze, Kartal, Kocaeli ve Üsküdar’a bağlandığını anlattı. Tuzla’da 1906 yılında belediye kurulması için girişimlerde bulunulduğunu, ilk belediyenin 1908 yılında kurulduğunu aktaran Engin, 1923 mübadelesi sonrasında belediyenin lağvedildiğini, 1936 yılında ise yeniden kurulduğunu söyledi.
Yavuz Gemisi personelinin Tuzla’da spor müsabakalarına katıldığını, ilçeye ulaşan tren hattının bölgenin gelişimine katkı sağladığını belirten Engin, o dönemde İstanbul’un farklı bölgelerinden çok sayıda kişinin Tuzla’ya geldiğini ifade etti.
“1100 YILLIK AMFORA BULUNDU”
Doç. Dr. Neval Halaçoğlu da Tuzla’nın İstanbul’a giriş noktasında stratejik öneme sahip bir yerleşim olduğunu belirterek, ilçedeki arkeolojik çalışmaların bölgenin tarihî zenginliğini ortaya koyduğunu söyledi. Halaçoğlu, 1950’li ve 1960’lı yıllarda Tuzla Höyüğü’nde gerçekleştirilen kazılarda çok sayıda çanak, çömlek ve arkeolojik eserin gün yüzüne çıkarıldığını, bu eserlerin bugün müzelerde korunduğunu belirtti. Ayrıca 2023 yılında bölgede yaklaşık 1100 yıllık bir amforanın bulunduğunu kaydetti.
İlçedeki tescilli kültür varlıklarına da değinen Halaçoğlu, Tuzla’da günümüze ulaşan tarihî yapıların mimari özellikleri hakkında bilgi verdi. Tescilli evlerin planları, cephe düzenleri ve mimari karakterleriyle Türk kültürünün izlerini taşıdığını belirten Halaçoğlu, bu yapıların korunmasının kültürel hafızanın yaşatılması açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
“KİTAP AKADEMİK ÇALIŞMALAR İÇİN KAYNAK NİTELİĞİNDE”
Dr. Murat Erdin ise “Denizin Kucakladığı Şehir: Tuzla” kitabının ilçenin geçmişini, kültürel yapısını ve toplumsal dönüşümünü çok yönlü şekilde ele alan örnek bir çalışma olduğunu söyledi. Kitabın yalnızca yerel tarih açısından değil, akademik çalışmalar bakımından da önemli bir kaynak niteliği taşıdığını ifade eden Erdin, yüksek lisans ve doktora öğrencileri için referans eser olarak değerlendirilebilecek kapsamlı bir çalışma ortaya konulduğunu kaydetti.
Sempozyumda ayrıca İskender Özsoy “Mübadele ve Tuzla”, Dr. Murat Erdin “Yolu Tuzla’dan Geçenler/Tuzla’nın Bugünü ve Geleceği” ve gazeteci-yazar Gökhan Karakaş “Deniz Kültürü ve Tuzla” başlıklı sunumlarıyla katılımcılara ilçenin geçmişi ve geleceğine ilişkin bilgiler aktardı.
“13 YIL BOYUNCA KOÇ ADASI’NDA TEK BAŞINA YAŞADI”
Karakaş, günümüzde Koç Adası olarak bilinen adada bir dönem 13 yıl boyunca tek başına yaşayan, Fransa’dan gelerek Müslüman olan ve adını Ayşe Merak Tanrıkulu olarak değiştiren Monica Hanım’ın Tuzla’da deniz kültürünün gelişmesine önemli katkılar sunduğunu anlattı.
